1950 Jaguar XK120 — ศุกร์ยานยนต์ ตอนที่ 109

วันศุกร์เวียนมาอีกแล้วครับ มาแบบไม่ทันตั้งตัวเลย ไม่คิดว่าจะมาถึงเร็วขนาดนี้

ในเมื่อกระทู้วันเกิด Chevrolet Corvette เมื่อไม่นานมานี้ ผมเปรยถึงสปอร์ตคาร์ยุโรปหลังสงคราม โดยเฉพาะฝั่งอังกฤษเอาไว้ วันนี้ก็ขอจัดโพสต์ว่าด้วยหนึ่งในนั้นเสียเลย — และน่าจะเป็นคันที่โด่งดังที่สุดในบรรดาทั้งหมดด้วย

ย้อนไปยุคก่อนสงคราม Jaguar — ซึ่งตอนนั้นยังใช้ชื่อ SS Cars Ltd. — ใช้เครื่องยนต์ที่ซื้อมาจาก Standard เป็นขุมพลังให้รถของตัวเอง แม้จะจับมาโมดิฟายเองอย่างหนักก็ตาม พอสงครามโลกครั้งที่สองปะทุ การผลิตรถพลเรือนต้องพับเก็บไปตามระเบียบ แต่การพัฒนาเครื่องยนต์รุ่นใหม่ของตัวเองที่ SS เริ่มขึ้นตั้งแต่ปี 1943 ส่วนชื่อบริษัทถูกเปลี่ยนเป็น Jaguar ในปี 1945 เพราะตัวย่อ SS ชวนให้นึกถึงอะไรที่ไม่น่าอภิรมย์นัก แล้วก็กลับมาผลิตรถรุ่นก่อนสงครามภายใต้ชื่อใหม่ — ที่จริงก็ไม่ใหม่เสียทีเดียว เพราะ 'Jaguar' เป็นชื่อรุ่นหนึ่งของ SS มาตั้งแต่ปี 1937 อยู่แล้ว พร้อมกันนั้นก็เตรียมสายการผลิตรถรุ่นใหม่คู่กับเครื่องยนต์ใหม่ หลังทดลองทั้งแบบ 4 สูบและ 6 สูบ สุดท้ายมาลงตัวที่ 6 สูบเรียง DOHC ความจุ 3.4 ลิตร โดยบริษัทมองว่าตลาดหลักของตัวเองคือซีดานคันโตภูมิฐานที่มีกลิ่นอายสปอร์ตนิด ๆ แต่แล้วทุกอย่างก็ไม่ได้เป็นไปตามแผนสักทีเดียว

เพื่อทดสอบเครื่องยนต์ใหม่ ในปี 1948 พวกเขาใช้เวลาแค่เดือนครึ่งสร้างแชสซีส์ทดสอบพร้อมตัวถังเปิดประทุน 2 ที่นั่งสุดสะดุดตา ตามลายเส้นสเก็ตช์ของ William Lyons ผู้ก่อตั้งบริษัท แล้วนำไปอวดโฉมที่งาน London Motor Show เดือนตุลาคม 1948 ในฐานะโชว์คาร์เรียกแขก โดยคิดกันว่าถ้ามีเสียงตอบรับ ก็อาจจะผลิตขายสักสองสามร้อยคัน — แบบไม่ให้กระทบซีดานคันใหญ่ ราคาแพง ผู้ทรงเกียรติของบริษัทแน่นอน

ทว่า XK120 ที่สร้างด้วยเทคโนโลยียุคก่อนสงคราม — โครงตัวถังไม้หุ้มแผงอะลูมิเนียม — และไม่เหมาะกับการผลิตจำนวนมากเอาเสียเลย กลับกลายเป็นปรากฏการณ์ คิวผู้ซื้อต่อแถวยาวเหยียดกันตั้งแต่วันเปิดตัว (คล้าย ๆ กับที่เกิดขึ้นกับ Corvette รุ่นแรกในเวลาต่อมา) และเพื่อไม่ให้พลาดโอกาสทอง บริษัทต้องรีบจัดสายการผลิตแบบกึ่งงานทำมือให้กับรถโชว์คาร์ที่ตอนนี้กลายเป็นรถโปรดักชันเต็มตัวไปแล้ว

ตั้งแต่ปลายปี 1948 ถึงต้นปี 1950 Jaguar ผลิต XK120 ตัวถังไม้-อะลูมิเนียมออกมาได้ 242 คัน ก่อนจะเปลี่ยนเป็นโครงสร้างเหล็กล้วนเพื่อความสะดวกในการผลิต แล้วสร้างต่ออีก 12,000 คัน รถล็อตแรกที่เรียกกันว่า Alloy XK120 นี่แหละคือของสะสมที่มีมูลค่าสูงที่สุดในปัจจุบัน แต่ในยุคนั้น มันคือโอกาสในการเป็นเจ้าของรถโปรดักชันที่เร็วที่สุดในโลกด้วยเงินเพียง 998 ปอนด์ ตัวเลข '120' ในชื่อรุ่นคือความเร็วสูงสุดที่การันตีไว้ในหน่วยไมล์ต่อชั่วโมง หรือ 193 กม./ชม. ซึ่งในการทดสอบจริง รถโปรดักชันทำได้ถึง 132–133 ไมล์/ชม. และในปี 1950 มีรถคันหนึ่งวิ่งต่อเนื่อง 24 ชั่วโมงรอบสนาม Montlhéry ในฝรั่งเศส ด้วยความเร็วเฉลี่ยเกิน 120 ไมล์/ชม. เล็กน้อย

เอาเข้าจริง ตระกูล XK มีประวัติที่ยาวและน่าสนใจมาก ส่วนเครื่องยนต์ XK ยิ่งยาวกว่าและน่าสนใจกว่าอีก — ผลิตต่อเนื่องในหลากหลายเวอร์ชันจนถึงปี 1992 เขียนเป็นหนังสือได้เล่มหนึ่งสบาย ๆ แต่วันนี้เรามีแค่อัลบั้มเล็ก ๆ 24 ภาพ ต้องขอบคุณภาพสวย ๆ จาก RM Sotheby's เพราะฉะนั้น พอแค่คำบรรยาย — ไปเสพภาพกันเลยดีกว่าครับ